เมื่อพนักงานออฟฟิศ ลาออกมา เปิดร้านกาแฟ ต้องเจอกับอะไรบ้าง – Class café
“อยากเปิดร้านอาหาร อยาก เปิดร้านกาแฟ อยากเป็นนายตัวเอง อยากมีอิสระ อยากมีธุรกิจเป็นของตัวเอง” สารพัดความอยากที่กล่าวมานี้คือความฝันของพนักงานออฟฟิศส่วนใหญ่ ที่ตัดสินใจลาออกจากงานประจำเพื่อทำตามสิ่งที่ตัวเองต้องการ แต่ช้าก่อน! ก่อนที่คุณจะตัดสินใจลาออก เราอยากให้คุณอ่านบทสัมภาษณ์จากคุณ คุณมารุต ชุ่มขุนทด CEO & Founder ของ Class café อดีตนักการตลาดจากองค์กรยักษ์ใหญ่ ที่ตัดสินใจทิ้งความมั่นคงในชีวิต ผันตัวมาเป็นเจ้าของร้านกาแฟ ที่จะทำให้คุณทราบว่า ถ้าลาออกมาเปิดร้านตามที่ฝัน คุณต้องเผชิญปัญหา (และปวดหัว) กับอะไรบ้าง ถ้าอ่านจบแล้วไม่กลัว ก็เตรียมตัวเป็นเจ้าของร้านได้เลย!
อยากทำธุรกิจ เพราะอยากมีอิสระ คือความคิดที่ผิด!
ผมเชื่อว่าหลายคนที่อยากทำธุรกิจเพราะอยากหนีออกจากระบบ อยากเป็นนายตัวเอง ผมก็หนีมาเหมือนกัน แต่รู้ไหมว่าการทำธุรกิจคืองานที่โคตรไม่มีอิสระเลย (หัวเราะ) ทุกวันนี้เสาร์-อาทิตย์ไม่เคยได้หยุด พักร้อนไม่มี ต้องคิด ต้องทำตลอดเวลา อย่าหวังว่าจะได้เที่ยวช่วงเทศกาล ตอนทำงานออฟฟิศ สิ้นปีก็เริ่มหาที่เที่ยวแล้วใช่ไหม แต่นี่ สิ้นปีเตรียมของกันอุตลุด เพราะวันหยุดคือวันขาย เชื่อว่าไม่มีใครกล้าปิดร้านแน่นอน
การทำธุรกิจกดดันกว่าตอนเป็นพนักงานมากๆ ผมมีลูกน้องอีก 110 คนให้ดูแล เงินเดือนกี่บาท ลองคูณเข้าไป ต้องดิ้นยิ่งกว่าตอนทำงานออฟฟิศอีก คนเป็นร้อยอยู่บนหลัง แล้วคนที่บ้านของเขาอีก ฉะนั้นต้องพยายามทำให้มันมั่นคงที่สุด แข็งแรงที่สุด และไปต่อเรื่อยๆ ได้
เบื้องหน้าสวยหรู เบื้องหลังแสนจะปวดหัว
คนที่ประสบความสำเร็จส่วนใหญ่ จะเล่าถึงเส้นทางอันสวยหรู แต่ไม่ค่อยมีใครเล่าเรื่องราวหลังร้านให้ฟังหรอกว่าคุณต้องเจอสารพัดปัญหาอะไรบ้าง วันนี้ผมจะสรุปให้ฟัง
อย่างแรกเลย ถ้าคุณจะเปิดร้าน คุณลดอีโก้ตัวเองได้หรือเปล่า ช่วงที่ผมเปิดร้านใหม่ๆ ลูกน้องเก่ามาอุดหนุน ผมชงกาแฟมาเสิร์ฟเองเลย สะใจกันใหญ่ ให้รองกรรมการผู้จัดการมาเสิร์ฟกาแฟ (หัวเราะ) หรือถ้าลูกค้าอ้วกหน้าร้านจะทำอย่างไร ส้วมเสีย ใครซ่อม บอกให้ลูกน้องซ่อมก็ซ่อมไม่เป็น ก็เจ้าของร้านนี่แหละต้องไปซ่อม ตอนที่ผมซ่อมส้วม ยังให้คนถ่ายรูปไปถามเพื่อนที่อยากลาออกมาเปิดร้านเลยว่า แน่ใจเหรอ ถ้าอยากจะลาออกจริงๆ ดูนี่ก่อน
อย่างที่สอง คุณพร้อมจะทำงานหนักหรือเปล่า ตอกตะปูเป็นไหม ยกของหนักได้หรือเปล่า ตื่นเช้ามาเปิดร้านได้ไหม ร้านเราเปิด 9 โมงก็จริง แต่คุณต้องไปเปิดร้าน 7 โมงเช้าทุกวัน เพื่อเตรียมของทุกอย่างให้พร้อม ผมต้องเป็น staff คนแรกเสมอ พอหลังจากร้านอยู่ตัวถึงจะเริ่มปล่อยให้ลูกน้องเปิดเอง
ถ้ายังไม่เห็นภาพลองขับรถไปที่ห้างสรรพสินค้าตอน 4-5 ทุ่ม หรือไปเช้าๆ ประมาณตี 4 ตี 5 คุณจะเห็นคนรุ่นใหม่ ขนของเต็มรถ ยกขึ้นยกลง ส่งให้ห้างสรรพสินค้า
อย่างที่สามถ้าไม่มีลูกน้อง คุณทำงานเองได้ไหม ตอนนั้นผมตัดสินใจลองเปิด Class Cafe 24 ชั่วโมง ผมก็เป็นพนักงานคนแรกที่อยู่กะกลางคืน ตอนนั้นไม่มีลูกน้องคนไหนยอมอยู่เลย เพราะไม่มีใครเชื่อว่าจะมีลูกค้า โอเค ไม่มีใครอยู่ใช่ไหม ได้ พี่อยู่เอง อยู่คนเดียวนี่แหละ เพราะเราทำเองได้ทุกอย่าง วันที่ 2-3 ลูกน้องถึงมาช่วย
หรือหากคุณเปิดร้านอาหาร ถ้าเชฟลา คุณทำอาหารเองได้ไหม ถ้าเชฟมาขอขึ้นเงินเดือน จะทำอย่างไร การที่เชฟลาออกนี่เรื่องใหญ่เลยนะ ถ้าคุณทำเองไม่เป็น ก็ต้องยอม และยอมต่อไปเรื่อยๆ แต่ถ้าทำเองเป็น ไม่ต้องกลัวเลย เพราะคุณไม่จำเป็นต้องพึ่งเขา
อย่างที่สี่ คุณทนรับสภาพการเงินที่ไม่แน่นอนได้ไหม เราเคยเป็นพนักงานออฟฟิศ มีเงินเดือนแน่นอนทุกเดือน แต่ถ้าเปิดร้าน วันดีคืนดียอดขายตก ไม่มีกำไร บางเดือนขาดทุน คุณโอเคหรือเปล่า หรือถ้าคุณเงินเดือนหลักแสน เปิดร้านได้กำไร 10% ของยอดขาย ต้องขายกาแฟกี่แก้วถึงจะได้กำไรเท่าเงินเดือน หลายคนพอเปิดไปสักพักจึงเริ่มคิดว่าไม่คุ้มแล้ว เสียเวลา ไปทำอย่างอื่นดีกว่า
แต่ผมคิดกลับกันสมมติสาขาแรกผมได้กำไรเดือนละ 50,000 บาท อย่างนั้นผมต้องเปิด 3 สาขาสิ ถึงจะได้กำไรเท่าเงินเดือน เลยต้องวางแผนเร่งขยายสาขา แต่คนส่วนใหญ่มักจะถอดใจเสียก่อน
อย่างที่ห้า คุณพร้อมรับความเสี่ยงไหม ร้านกาแฟ คือธุรกิจที่อัตราการเจ๊งสูงมาก เพราะคู่แข่งเกิดขึ้นได้ภายใน 2 ชั่วโมง แค่มีเงินใครๆ ก็เปิดได้ สาขาแรกของผม เครื่องไม้เครื่องมือ อุปกรณ์ต่างๆ เป็นของมือสอง ตู้เย็นมาจากร้านแถวสีลม ที่เพิ่งเปิดได้ 3 เดือนก็ปิดตัวลง หรือถ้าอยู่ดีๆ กาแฟแบรนด์ใหญ่ทำโปรโมชั่นซื้อ 1 แถม 1 ยอดขายคุณตกวูบเลยนะ จะแก้ปัญหาอย่างไร ผมโชคดีที่เคยอยู่ในสายการตลาดมาก่อนจึงพอจะแข่งกับเขาได้
อย่างสุดท้าย คุณปรับตัวเพื่ออยู่ร่วมกับลูกน้องได้หรือเปล่า คุณเปิดร้านกาแฟ ไม่ได้อยู่กับลูกค้าเท่านั้น คุณต้องอยู่กับลูกน้องด้วย ซึ่งการบริหารคนยากมาก เราต้องเข้าใจเขาก่อนเป็นอันดับแรก เมื่อก่อนผมอยู่องค์กรใหญ่ แรกๆ มาก็ใช้ศัพท์ Marketing ใช้ภาษาอังกฤษจ๋าเลย อธิบายให้ลูกน้องฟัง ไม่มีใครเข้าใจ ฉะนั้นเราต้องปรับตัว ก่อนอื่น อย่าไปดูถูกเขา เพราะเรามีเบื้องหลังชีวิตไม่เหมือนกัน ต้องถอดทุกอย่างออกไปให้หมด แล้วใช้ภาษาไทยล้วนๆ ให้เขาเข้าใจง่ายๆ
ถ้าใครอ่านแล้วรู้สึกว่า ไม่ว่าจะเจออุปสรรคแค่ไหนก็สู้ได้อยู่แล้ว อย่างนั้นก็ลุยเลยครับ!
